15 paź Wózek, balkonik czy chodzik? Poradnik prawidłowego wyboru sprzętu ortopedycznego i refundacja NFZ krok po kroku

Dla osób z ograniczoną mobilnością, a także tych wracających do sprawności, odpowiednio dobrany sprzęt jest niezwykle istotną kwestią w całym procesie rehabilitacji. Odpowiednio dobrany wózek, balkonik czy chodzik może znacząco poprawić jakość życia, bezpieczeństwo oraz samodzielność pacjenta. Każdy rodzaj sprzętu ma inną funkcję i rekomendowany jest przy innych problemach zdrowotnych, dlatego warto poznać różnice. Obawiasz się wysokiego kosztu sprzętu ortopedycznego? Podpowiemy, jak można uzyskać refundację NFZ!

Klasyfikacja sprzętu ortopedycznego – co jest dla kogo?

Istnieje kilka rodzajów sprzętu ortopedycznego, którego zadaniem jest poprawa mobilności oraz komfortu życia. Najbardziej podstawową pomocą w poruszaniu się są kule inwalidzkie i laski. Jeżeli jednak ten prosty sprzęt nie wystarcza, wówczas warto sięgnąć po bardziej specjalistyczne rozwiązania.

Balkoniki

Balkonik stanowi stabilną ramę służąca do nauki chodu lub jego stabilizacji. Sprawdza się u osób starszych, po urazach, zabiegach ortopedycznych lub z chorobami neurologicznymi. Balkonik stały, to model bez kółek, o bardzo lekkiej konstrukcji. Zapewnia najwyższą stabilność, ale wymaga unoszenia przy każdym kroku. Polecany dla osób o ograniczonej sile nóg, po endoprotezoplastyce lub po udarach. Innym wyborem jest balkonik kroczący, który ma przeguby umożliwiające naprzemienny ruch lewej i prawej strony. Ułatwia poruszanie się bez konieczności podnoszenia całej ramy. Dobre rozwiązanie dla osób z częściową samodzielnością w chodzie.

Chodziki

Chodzik jest często mylony z balkonikiem, jednak różni on się konstrukcją. Zazwyczaj wyposażony jest w kółka, siedzisko lub podpórkę. Chodzik z kółkamiposiada hamulce i siedzisko. Idealny dla osób, które mogą samodzielnie chodzić, ale potrzebują asekuracji i możliwości odpoczynku. W rehabilitacji, szczególnie przy problemach z utrzymaniem równowagi lub niedowładzie kończyn dolnych często stosowany jest chodzik z podporem pod przedramiona.

Wózki inwalidzkie

Ten sprzęt skierowany jest do osób, które nie są w stanie samodzielnie chodzić lub mają poważne ograniczenia ruchowe. Najczęściej stosowane wózki inwalidzkie:

• Wózki standardowe – klasyczne, składane, z napędem ręcznym. Stosowane przez osoby starsze lub po urazach.
• Wózki aktywne – lekkie, o sportowej konstrukcji, przeznaczone dla osób aktywnych fizycznie lub długotrwale poruszających się na wózku.
• Wózki elektryczne – sterowane joystickiem, idealne dla osób z niedowładem kończyn górnych lub schorzeniami neurologicznymi. Wymagają indywidualnego dopasowania i opinii specjalisty.

System refundacji NFZ wózków inwalidzkich, chodzików i balkoników

Narodowy Fundusz Zdrowia refunduje zakup sprzętu ortopedycznego zgodnie z tzw. wykazem zaopatrzenia ortopedycznego. Każdy produkt posiada odpowiedni kod NFZ, który decyduje o wysokości refundacji i okresie użytkowania sprzętu. Najczęściej występujące kody refundacji:

• P.127 – wózek inwalidzki ręczny (standardowy lub aktywny),
  • limit finansowania: do 2 000 zł,
  • udział pacjenta: zależny od ceny sprzętu,
  • okres użytkowania: 5 lat.
• P.123 – balkonik lub chodzik,
  • limit: do 350 zł,
  • okres użytkowania: 3 lata.

Wysokość refundacji może się różnić w zależności od decyzji NFZ i cenników producentów, ale dopłatę pacjenta można często zmniejszyć, wybierając sprzęt w ramach limitu.

Jak uzyskać refundację na chodzik, balkonik lub wózek inwalidzki?

Pierwszym krokiem jest wizyta u lekarza specjalisty. Aby otrzymać sprzęt ortopedyczny z refundacją, należy udać się do lekarza uprawnionego do wystawiania zleceń – najczęściej jest to ortopeda, neurolog, lekarz rehabilitacji medycznej lub lekarz rodzinny (w przypadku balkonika lub chodzika). Następnie lekarz wystawia zlecenie na zaopatrzenie w wyrób medyczny (z odpowiednim kodem, np. P.123, P.127). Zlecenie należy potwierdzić w oddziale NFZ (osobiście, elektronicznie lub przez przedstawiciela). Od 2023 r. większość zleceń jest potwierdzana automatycznie w systemie e-ZWM. Z potwierdzonym zleceniem można udać się do autoryzowanego sklepu medycznego współpracującego z NFZ lub zamówić sprzęt online. Sklep realizuje zlecenie, uwzględniając limit refundacji.

Dobór odpowiedniego sprzętu ortopedycznego to decyzja, którą warto skonsultować z fizjoterapeutą lub lekarzem specjalistą. Balkonik, chodzik i wózek inwalidzki różnią się funkcją, stabilnością i poziomem wsparcia, dlatego kluczowe jest indywidualne dopasowanie do potrzeb użytkownika.